Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang chứng kiến những biến động đáng kể ngay từ đầu năm 2026, khi giá hàng hóa trên các nền tảng mua sắm trực tuyến lớn đồng loạt tăng mạnh. Điều này không chỉ gây áp lực lên người tiêu dùng mà còn đặt ra nhiều thách thức cho các nhà bán hàng và doanh nghiệp trong việc duy trì hoạt động kinh doanh hiệu quả.
Giá cả leo thang: Nỗi lo của người tiêu dùng
Trong những tháng gần đây, người tiêu dùng Việt Nam đã không khỏi ngạc nhiên khi nhận thấy mức giá của nhiều mặt hàng, từ nhu yếu phẩm đến đồ điện tử, trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki hay TikTok Shop đều có xu hướng tăng lên rõ rệt. Hiện tượng này diễn ra đồng thời trên hầu hết các ngành hàng, khiến quyết định mua sắm của người dân trở nên thận trọng hơn bao giờ hết.
Nhiều khảo sát và phân tích thị trường đã chỉ ra rằng, sự tăng giá này không chỉ dừng lại ở một vài sản phẩm hay một số thời điểm nhất định mà đã trở thành một xu hướng chung. Điều này đã tác động trực tiếp đến thói quen và ngân sách chi tiêu của các hộ gia đình.
Nguyên nhân chính: Phí sàn thương mại điện tử tăng cao
Theo các chuyên gia phân tích thị trường, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng giá hàng hóa trực tuyến tăng vọt là do các sàn thương mại điện tử lớn đã điều chỉnh tăng nhiều loại phí dịch vụ. Cụ thể, các khoản phí hoa hồng cho mỗi đơn hàng, phí quảng cáo hiển thị, phí tham gia các chương trình khuyến mãi, và đặc biệt là phí vận chuyển đã đồng loạt được nâng lên đáng kể. Điều này buộc các nhà bán hàng phải tính toán lại cơ cấu giá để đảm bảo lợi nhuận, và kết quả là mức giá cuối cùng đến tay người tiêu dùng đã tăng lên.
Việc tăng phí từ các sàn được lý giải là nhằm tối ưu hóa doanh thu, đầu tư vào công nghệ, và nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, động thái này đã tạo ra một gánh nặng không nhỏ cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các cửa hàng nhỏ và vừa, vốn có biên lợi nhuận không cao.
Hệ quả kép: Sức mua giảm, sản lượng tiêu thụ sụt dốc
Sự tăng giá đã kéo theo một hệ quả rõ rệt: nhu cầu mua sắm trên các kênh thương mại điện tử đã suy giảm ở hầu hết các ngành hàng. Người tiêu dùng có xu hướng so sánh giá kỹ lưỡng hơn, tìm kiếm các chương trình khuyến mãi sâu hoặc thậm chí chuyển sang mua sắm tại các kênh truyền thống để tìm kiếm mức giá phải chăng hơn.
Số liệu thống kê từ cuối năm 2025 cho thấy bức tranh không mấy lạc quan. Tổng sản lượng tiêu thụ trên các sàn thương mại điện tử hàng đầu Việt Nam như Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đã ghi nhận mức giảm trung bình 8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là một con số đáng báo động, phản ánh rõ rệt sự chững lại của thị trường trực tuyến sau nhiều năm tăng trưởng nóng.
Thách thức và triển vọng cho doanh nghiệp
Đối mặt với tình hình này, các doanh nghiệp và nhà bán hàng đang đứng trước một thách thức lớn. Họ phải tìm cách cân bằng giữa việc duy trì lợi nhuận và giữ chân khách hàng trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao. Nhiều đơn vị đã bắt đầu tìm kiếm các giải pháp như tối ưu hóa chuỗi cung ứng, đàm phán lại với các đối tác vận chuyển, hoặc thậm chí đa dạng hóa kênh bán hàng để giảm sự phụ thuộc vào các sàn lớn.
Trong bối cảnh hiện tại, việc các sàn thương mại điện tử và các nhà bán hàng cùng nhau tìm kiếm giải pháp bền vững là vô cùng cần thiết. Một mặt, các sàn cần cân nhắc lại chính sách phí để không đẩy gánh nặng quá lớn lên doanh nghiệp và người tiêu dùng. Mặt khác, các doanh nghiệp cũng cần chủ động hơn trong việc xây dựng thương hiệu và kênh bán hàng riêng để giảm thiểu rủi ro từ các biến động chính sách của sàn.
